Samenwerking blijkt niet alleen de sleutel tot het oplossen van energie-uitdagingen, maar ook een bron van economische groei. Dat was de rode draad tijdens de bijeenkomst ‘Energie en Economische Kansen door Samenwerking’, die onlangs plaatsvond in Alkmaar. De middag vormde de afsluiting van een serie van drie bijeenkomsten die NHN Bedrijventerreinen organiseerde om ondernemers, gemeenten en netwerkpartners te inspireren om samen te werken aan de verduurzaming en toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen in Noord-Holland Noord.
De bijeenkomst werd geopend door Robin Bäcker, projectleider van NHN Bedrijventerreinen. Hij benadrukte dat samenwerking de kern vormt van het programma. “NHN Bedrijventerreinen is opgericht om samenwerking te stimuleren – tussen ondernemers onderling, maar ook tussen bedrijven, gemeenten en energiepartners. Want alleen samen kunnen we bedrijventerreinen toekomstbestendig maken,” aldus Backer.
Hoewel het programma zich richt op uiteenlopende thema’s, speelt energie in veel projecten een hoofdrol. De urgentie van netcongestie maakt dat energie vaak de aanleiding vormt om samenwerking op te starten. “Bedrijven lopen letterlijk tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Tegelijkertijd zien we dat juist daar kansen ontstaan om samen te werken aan slimme oplossingen,” lichtte Backer toe.
Hij verwees naar een voorbeeld uit Zeeland, waar een grote energieleverancier flexibele contractvormen introduceerde waardoor meer bedrijven konden worden aangesloten. “Zo’n flexibeler verdienmodel vergroot niet alleen de ruimte op het net, maar versterkt ook het verdienvermogen van ondernemers. Dat trekt weer investeerders aan. Verduurzaming en economisch voordeel gaan hier hand in hand.”
Bauke de Heer van de SED-gemeenten (Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland) liet zien hoe ook gemeenten een voortrekkersrol kunnen vervullen. In zijn regio is de druk op het energienet groot: over een uitgestrekt gebied zijn slechts twee onderstations beschikbaar die alle woningen en bedrijven bedienen. “Dat vraagt om collectieve oplossingen,” aldus De Heer.
Samen met Firan onderzoekt de gemeente hoe bedrijven hun energieprofielen beter op elkaar kunnen afstemmen. “We kijken waar pieken en dalen in het verbruik zitten, en hoe die elkaar kunnen opvangen. Het onderzoek is nog in de beginfase, maar we zien nu al dat er kansen liggen om slimmer met capaciteit om te gaan. Zelfs windenergie zou daar op termijn een rol in kunnen spelen.”
Henk Gerards (Firan) ging dieper in op de praktische mogelijkheden om ruimte te scheppen op een overvol elektriciteitsnet. Zijn belangrijkste boodschap: begin klein, en vooral achter de meter. “De eerste stap is altijd energiebesparing en het beter benutten van je eigen capaciteit,” zei hij. “Denk aan maatregelen om piekmomenten te verschuiven, het toepassen van slimme dynamische stuursystemen of het plaatsen van batterijen. Pas daarna is het zinvol om naar collectieve oplossingen te kijken.”
Gerards benadrukte dat er verschillende vormen van samenwerking mogelijk zijn, van het koppelen van bedrijven als energieburen via directe verbindingen tot het delen van laadvoorzieningen of het opzetten van een energiehub. “Maar onderschat de organisatie niet,” waarschuwde hij. “Een energiehub vraagt niet alleen techniek, maar ook vertrouwen, heldere afspraken en een stabiele groep deelnemers. Klein beginnen vergroot de kans op succes.”
Volgens Thijs Pennink (New Energy Coalition) is samenwerking op energiegebied niet alleen een technisch, maar vooral een sociaal proces. “De techniek is vaak niet de grootste uitdaging,” stelde hij. “Het moeilijke is om ondernemers, die gewend zijn om zelfstandig te handelen, te laten samenwerken binnen een collectieve structuur.”
Pennink wees op de ontwikkelingen in de Boekelermeer bij Alkmaar, waar drie zelfstandige energiehubs in voorbereiding zijn die straks met elkaar gaan communiceren. “Dat is uniek in Nederland. Het vraagt om wederzijds vertrouwen, flexibiliteit en de bereidheid om kennis te delen. Samenwerken betekent soms iets inleveren om als geheel verder te komen. Maar juist daarin schuilt de kracht van het collectieve.”
Een inspirerend praktijkvoorbeeld kwam van Jaap Schuurman, directeur van Stad Alkmaar Logistics. Zijn familiebedrijf bestaat al meer dan 150 jaar en staat nu voor de opgave om het wagenpark te elektrificeren. “We hebben zestig voertuigen, waarvan er nu drie elektrisch zijn. Maar meer opladen kon niet: het net zat vol,” vertelde hij.
De oplossing kwam uit samenwerking. Met drie buurbedrijven richtte Schuurman een coöperatie op om energie te delen. “Onze profielen sluiten goed op elkaar aan: wij laden onze trucks ’s avonds, als de buren gesloten zijn. Zo benutten we elkaars capaciteit optimaal.” Vertrouwen is daarbij volgens hem cruciaal: “Je moet alle kaarten op tafel leggen. We beginnen bewust met een kleine groep, zodat we het overzicht houden. Als dat goed loopt, kunnen anderen later aansluiten.”
De bijeenkomst werd afgesloten met een geanimeerde discussie onder leiding van Esther Zijl (ONHN). Daarin klonk een duidelijke boodschap: samenwerking vraagt om bereidheid tot geven en nemen, en om een stap-voor-stap aanpak. “Kijk eerst achter de meter wat je slimmer kunt doen,” vatte Zijl samen. “Begin klein – samenwerking is complex genoeg. En maak vooral gebruik van de ondersteuning die NHN Bedrijventerreinen biedt.”
Het programma NHN Bedrijventerreinen ondersteunt ondernemers en gemeenten bij het organiseren van samenwerking, met kennis, netwerk en financiële middelen. Zo kunnen bedrijven gebruikmaken van een startbudget om energieprofielen op te stellen of procesbegeleiding in te schakelen.
Samenwerken loont – niet alleen voor verduurzaming, maar ook economisch. Dat werd in Alkmaar opnieuw duidelijk. Wie de eerste stap wil zetten, hoeft dat niet alleen te doen.
Meer weten of zelf aan de slag? Vraag ondersteuning aan via ons aanvraagformulier.
Samenwerkingswijzer
Samenwerkingsvormen
Voordelen & meerwaarde